Background

Çocukluk Çağında Kasık Fıtığı



      Çocuklarda sık görülen sorunlardan biri olan kasık fıtığı, kasık bölgesinde şişlik ile ortaya çıkar. Kasık fıtığı, anne karnındayken oluşan ve kasık kanalı içerisine doğru balonlaşan karın zarının (periton) kapanmamasına bağlı olarak oluşur. Erkek çocuklarda kanaldan içeri doğru yumurtalar (testisler) girerek torbalara doğru (skrotum) iner. Bu sırada içeri doğru balonlaşan karın zarının yumurtaların inişinden hemen sonra kapanması gerekir. Kız çocuklarında ise yumurtalıklar (over) karın içerisinde kalır, ancak karın zarı aynen erkek çocuklarda olduğu gibi kasık kanalının içine doğru balonlaşarak ilerler. İşte bu balonlaşma kaybolmazsa, içerisine karın içi organlarının girmesi ile kasık fıtığı oluşur. Balonlaşan karın zarı fıtık kesesi olarak bilinir. Fıtık kesesi içine en çok ince bağırsaklar girer. Kız çocuklarında ise yumurtalıkların girmesi sık olarak görülen bir durumdur.

      Kasık fıtığı erkek çocuklarda kızlara oranla daha sık görülür. Yaş ne kadar küçükse görülme sıklığı da o denli yüksektir. Bu nedenle, erken doğan (prematüre) bebekler ile yenidoğanlarda daha sık saptanır. % 60-70 oranında sağda, % 20-30 oranında solda ve % 5-10 oranında da iki taraflı olarak görülebilir. Genetik geçiş tanımlanmamış olmakla birlikte, ailesinde kasık fıtığı öyküsü olan hastaların % 15’inde de kasık fıtığı vardır.

      Kasık fıtığı, genellikle anne tarafından bebeğin altı değiştirilirken, daha büyük çocuklarda ise giydirilirken ya da banyo sırasında farkedilir. Rutin çocuk hekimi kontrollerinde mutlaka kasık muayenesinin de yapılması gerekir. Çünkü bu bölgedeki anormalliklerin atlanması şansı yüksektir.

      Kasık fıtığının en önemli bulgusu şişliktir. Genellikle çocuk ağlarken ya da gülerken karın içi basıncının artmasına bağlı olarak ortaya çıkar. Kabızlık ve bebek koliği gibi ıkınmaya neden olan durumlar, bebeklik çağında kasık fıtığının ortaya çıkmasına neden olur. Çocuk yattığı zaman şişlik kaybolabilir. Şişliğin üzerine bastırıldığında içinde hava dolu olan bir cismin boşalmasına benzer bir his alınır. Bu, fıtık kesesi içinde bağırsak bulunduğunun göstergesidir. Daha çok kız çocuklarında olmak üzere, kimi zaman da şişlik içerisinde bir sertlik ele gelir. Bunun nedeni, fıtık kesesi içine yumurtalığın girmiş olmasıdır. Ancak, bu konuda dikkatli olunması gerekir, çünkü sertlik boğulmuş fıtığın da bir bulgusu olabilir! Kasık fıtığı ağrı yapmaz. Ancak, çocuklar ağladığı zaman kese belirginleştiği için genellikle ağlamanın nedeninin fıtık olduğu sanılır. Oysa ki, aslında çocuk ağladığı için fıtık kesesi şişmektedir. Erkek çocuklarda eğer fıtık kesesi genişse şişlik kasıktan torbalara kadar inebilir.

      Kasık fıtığı tanısı deneyimli bir Çocuk cerrahı tarafından sadece fiziksel inceleme bulguları ile konabilir. Kimi zaman inceleme sırasında fıtık saptanmayabilir. Bu durumda annenin verdiği öykü tanı için çok önemlidir. Eğer şişlik içerisinde sertlik ele geliyorsa ultrasonografi yapılarak bunun nedeni saptanabilir.

      Özellikle 1 yaşın altında olmak üzere bekleyen hastalarda kasık fıtığının boğulması riski yüksektir. Olağan koşullarda, fıtık kesesi içerisinde bulunan oluşum üzerine bastırılarak kolaylıkla karın içine geri gönderilebilir. Eğer kese içerisinde bulunan oluşum geri gönderilemiyorsa bu durumda fıtık boğulması söz konusudur. Bu hastaların deneyimli bir Çocuk cerrahı tarafından ve zaman geçirilmeden görülmesi gerekir. Özel bazı yöntemler uygulanarak fıtık kesesi boşaltılabilir. Eğer kese uzun zaman bu şekilde kalmışsa, içinde bulunan oluşumun dolanımı bozulmuş olabilir. Bu hastalarda kasık fıtığının bulunduğu yer morarmıştır, dokunmakla duyarlı ve ağrılıdır. Bu hastaların zaman geçirmeden acil olarak ameliyat edilmeleri gerekir.

      Çocukluk çağında saptanan kasık fıtığı erişkin yaşta görülen kasık fıtığından farklıdır. Yukarıda anlatıldığı gibi, çocukluk çağında oluşan fıtık, kasık kanalı çine doğru balonlaşan karın zarının kapanmamasına bağlı olarak oluşmaktadır. Bu nedenle çocukluk çağı kasık fıtığı doğumsaldır. Erişkin yaşta ise, karın duvarında herhangi bir nedenle ortaya çıkan zayıflık fıtığın oluşmasına neden olur. Bu nedenle bu yaştaki fıtıklar edinseldir (sonradan oluşmuş-kazanılmış).

      Kasık fıtığının tedavi yöntemi ameliyattır. Fıtık kesesi içine karın içi oluşumları girmişse o kesenin kendiliğinden kapanma şansı yoktur. Bu nedenle, cerrahi yöntemle kasık fıtığının onarılması gerekir. Çocukluk çağında, kasık fıtığı tanısı konduktan sonra gecikmeden ameliyat edilmesi gereken bir durumdur. Eğer çocuğun ameliyat olmasını engelleyen başka bir sorunu yoksa en kısa zamanda ameliyat edilmesi en uygunudur.


      Kasık fıtığı ameliyatları günübirlik olarak yapılır. Günübirlik ameliyatlarda hasta geceyi hastanede geçirmez. Ancak, eğer bebek prematüre ise ya da fıtık ameliyat edilmeden önce boğulmuşsa o zaman yatırılması uygundur. Ameliyat tarihinden bir gün önce hastanın ameliyat öncesi değerlendirmesi yapılır. Bunun için hasta hem ameliyatı gerçekleştirecek hekim ve hem de anestezi uzmanı tarafından görülür,
fiziksel ve gerekli olan kan incelemeleri yapılır. Cerrahi girişim sırasında genel anestezi uygulanacağından hastanın ameliyat günü aç olarak gelmesi gereklidir. Açlık süresi yaşa göre değiştiğinden her hasta için farklıdır. Ameliyat günü hasta kendisine belirtilen süre kadar aç kalarak hastaneye gelir. Ameliyat işlemi bittikten sonra hasta yatırılarak izlenir. Anestezik ilaçların etkisi geçip ağızdan beslendiktan sonra hekim tarafından görülür ve gerekli ilaçlar yazılarak kontrole gelmek üzere gönderilir.

      Çocukluk çağı kasık fıtığının ameliyat sonrasında yineleme şansı çok düşüktür. Bunun en önemli nedenleri ameliyat yerinde oluşan enfeksiyon, fıtığın boğulmuş olması, uygun olmayan malzemenin kullanılması, cerrahın deneyimsizliği ya da hastada bağ dokusu bozukluklarının bulunmasıdır. Çocukken kasık fıtığı nedeniyle ameliyat olan bir kişide erişkin yaşta, bu kez erişkin çağı kasık fıtığı olabileceği bilinmelidir.

Sağlıklı günler dileklerimle,

Doç. Dr. İrfan Serdar ARDA
Çocuk Cerrahisi Uzmanı

Özel Şar Hastanesi
Çocuk Cerrahisi Birimi
Rize

Telefon : 0.464.212 11 03
e-posta adresi : drserdar.arda@gmail.com

 
Tasarım ve Yazılım: Rizedeyiz Bilgi İşlem