Background

Çocuk Cerrahisi



     “Çocuk Cerrahisi” çocukların cerrahi sorunları ile ilgilenen bir bilim dalıdır. Bir Çocuk Cerrahı, anne karnından başlayıp ergenlik (adölesan) döneminin sonuna dek çocuklarda ortaya çıkan sorunların cerrahi tedavileri ile uğraşır. Bunun dışında tedavisi cerrahi yöntemle olmayan  ancak ilgi alanına giren sistemlerdeki işlev bozuklukları (kabızlık, idrar kaçırma, yineleyen karın ağrısı ya da idrar yolu enfeksiyonu... gibi) da Çocuk Cerrahisi tarafından izlenir ve tedavi edilir.

 ÇOCUK NEDİR?

     Aslında en basit anlatımla, “çocuk çocuktur!” Kuşkusuz ki zamanla büyüyüp bir erişkin olacaktır. Ama bu demek değildir ki, “çocuk, bir erişkinin küçük halidir”. Kimi zaman çocuklarımızın yaptıkları bazı şirinlikleri “büyümüş de küçülmüş” diyerek gülümsemeyle karşılarız. Ama, gene de onlar bir büyük değil çocuk gözüyle bakarız.       

          

     Özellikle yenidoğan döneminde olmak üzere; çocukların yapısal (anatomik), işlevsel (fizyolojik) ve biyokimyasal özellikleri erişkinlere göre belirgin farklılıklar gösterir. Örneğin, yenidoğan döneminde bir bebeğin organlarının yerleşimi, büyüklüğü ve vücut yüzeyi ya da ağırlığına oranı erişkinlere oranla çok farklıdır. Aynı şekilde yenidoğan bir bebeğin solunum ve kalp atım sayıları ile kan basıncı değerleri de erişkinlere göre farklılık gösterir. Bir bebeğin vücudunda bulunan kan ve sıvının oranı ve bunların biyokimyasal içerikleri de büyüdükçe farklı değerler kazanır. Bir başka deyişle, bebek büyürken herşeyiyle değişerek ve gelişerek büyür. Bu büyüme ergenlik döneminde yavaşlamaya başlar ve gençlik döneminde erişkin değerlerine ulaşarak durur. 

      Bunun dışında çocukluk çağında görülen sorun ve hastalıklar da farklıdır. Herşeyden önce, doğumsal anormalliklere bağlı sorunlar (yenidoğan döneminde saptanan organ anormallikleri) yenidoğan ve erken çocukluk dönemlerinde saptanır. Bir kısmı erişkin döneme dek uzamakla birlikte, çoğunun tedavileri çocukluk çağında tamamlanır. Örneğin, kabızlığın cerrahi nedenlerinden olan Hirschprung hastalığı (doğumsal agangliyonik megakolon), doğumsal bir anormallik olduğundan çocukluk çağında tanımlanır; oysa ki erişkinlerde kabılzığın hem nedeni hem de sonucu olabilen hemorroid ise çocuklarda görülmez.

     İşte bu nedenlerle, çocuk kesinlikle büyük bir insanın küçük hali değildir. Çocuklarla ilgilenecek hekimlerin eğitimleri erişkin hastalıkları ile ilgilenen hekimlerin eğitimlerinden farklıdır. Bir başka deyişle, erişkin hastalar ve hastalıklar ile ilgili eğitim almış olan kişilerin, aynı zamanda çocukluk çağı hastalıklarını da tedavi edebilmeleri olanaklı değildir. Bu nedenle çocukların cerrahi sorunları ile ilgilenen kişilerin bu konuda özel eğitim almış olmaları gereklidir.

ÇOCUK CERRAHİSİ HANGİ SORUNLARLA İLGİLENİR?

Ülkemizde verilen çocuk cerrahisi eğitimi uyarınca, bir Çocuk Cerrahı kabaca beyin cerrahisi, ortopedi ve kalp-damar cerrahisi ilgi alanları dışındaki hemen her sistemde çocukluk çağında ortaya çıkan cerrahi sorunların tedavisi ile uğraşır. Bunların dışında, özellikle yenidoğan döneminde olmak üzere doğumsal (konjenital) anormallikler de Çocuk Cerrahisinin ilgi alanı içindedir.

Çocuk Cerrahisi tarafından cerrahi tedavisi yapılan başlıca sorunlar ve uğraşı alanları şunlardır:

1. Anne karnında tanımlanan anormallikler (solunum sistemi, böbrekler ve mesane ile ilgili sorunlar, diyafragma fıtığı, karın duvarı anormallikleri, bazı doğumsal tümörler...)

2. Yenidoğan ve bebeklik dönemi sorunları

• Yenidoğan döneminde (0-28 gün) saptanan doğumsal anormallikler

o Solunum sistemi ve akciğer anormallikleri,

o Yemek borusu anormallikleri,

o Mide ve bağırsak sistemi anormallikleri,

o Karaciğer ve safra yolları anormallikleri,

o Böbrekler, idrar yolları ve mesane anormallikleri,

o Karın duvarı oluşum anormallikleri,

o Doğumsal tümörler.

• Bebeklik döneminde (2-24 ay) saptanan sorunlar-

o Doğumsal anormallikler (solunum sistemi, mide-bağırsak

sistemi, üreme ve idrar yolları),

o Bağırsak kanamaları

1. İnvajinasyon (bağırsakların içiçe geçmesi- düğümlenmesi),  

2. Meckel divertikülü,

o Pilor (mide çıkımı) darlığı,

3. Her yaşta sık rastlanan sorunlarCerrahi sorunlar

• Kasık fıtığı,

• Hidrosel,

• İnmemiş testis,

• Göbek fıtıkları,

• Apendisit,

• Bağırsak tıkanıklıkları,

• Solunum ya da mide-bağırsak sistemine kaçan yabancı cisimler.

4. Cerrahi olmayan sorunlar

• Kabızlık, anal fissür (makatta yırtık),

• Yineleyen idrar yolu enfeksiyonları,

• Dışkı ve idrar kaçırma sorunları,

• Yineleyen karın ağrıları,

• Kusma.

5. Özellikli sorunlar

• Yemek borusu ile ilgili sorunlar

o mide reflüsü (gastro-özofageal reflü)

o yemek borusu yanıkları ve darlıkları

o yutma güçlükleri

Mide-bağırsak sistemi ile ilgili sorunlar

o mide çıkışı darlıkları (infantil hipertrofik pilor stenozu)

ince ve kalın bağırsak tıkanıklıkları (intestinal obstrüksiyon)

o Hirschsprung hastalığı (konjenital agangliyonik megakolon)

o Anüs yokluğu (anal atrezi)

• Karaciğer ve safra yolları ile ilgili sorunlar

o karaciğer kistleri (köpek kisti- kist hidatid)

o doğumsal safra yolları anormallikleri (koledok kisti)

o pankreas anormallikleri

o safra kesesi taşı

• Böbrek ve idrar yolları ile ilgili sorunlar

o böbrek çıkımı darlığı (üretero-pelvik darlık)

o böbrek reflüsü (veziko-üreteral reflü)

o idrar yollarında darlık (veziko-üreteral darlık, posterior üretral valv)

o taş

o idrar deliğinin normal yerinde olmaması (peygamber sünnetli

olmak-hipospadyas, epispadyas)

o mesane ön yüzünün olmaması (ekstrofya vezika)

• Cinsiyet anormallikleri

• Kız çocuklarına özgü sorunlar

o yumurtalık kistleri, yumurtalık dönmesi (over torsiyonu)

o rahim ya da vajenin olmaması ya da tıkalı olması

o kızlık zarının kapalı olması (imperfore himen)

o dış genital organlarda yapışıklık (labial sineşi-adezyon)

6. Çocukluk çağı tümörleri

• böbrek ve böbreküstü bezi tümörleri

• karaciğer tümörleri

• lenf bezi tümörleri

• kas dokusu tümörleri (rabdomiyosarkom), yumuşak doku tümörleri

• salgı bezleri (endokrin) sistemi tümörleri (tiroid, pankreas, böbreküstü bezi...)

• testis (erkeklerde yumurta) ve over (kızlarda yumurtalık) tümörleri

7. Karın ve göğüs duvarı anormallikleri

• doğuştan karın kasları yokluğu

• göğüs duvarının içe çökük olması (kunduracı göğsü- pectus excavatum) ya da dışa doğru çıkıntılı olması (güvercin

8. Diğer sorunlar

• damarlar ve lenf sistemi ile ilgili sorunlar (hemanjiom ve lenfanjiomlar)

• boyunda eğrilik (tortikollis)

• yabancı cisim yutma, soluk borusuna yabancı cisim kaçması

9. Çocukluk çağı travmaları

• yanıklar,

• düşmeler,

• kazalar,

• künt ya da delici travmalar

10.Genel işlemler

• Sünnet

• Endoskopiler

•yemek borusu-mide-oniki bağırsak endoskopisi (özofago-gastro-duodenoskopi) kalın bağırsak endoskopisi (kolonoskopi) idrar yolları endoskopisi (üretro-sistoskopi) laparoskopik cerrahi

Sağlıklı günler dileklerimle,

Doç. Dr. İrfan Serdar ARDA

Çocuk Cerrahisi Uzmanı

 

Özel Şar Hastanesi

Çocuk Cerrahisi Birimi

Rize

Telefon : 0.464.212 11 03

e-posta adresi : drserdar.arda@gmail.com

Tasarım ve Yazılım: Rizedeyiz Bilgi İşlem